Het opvallendste IT-nieuws van 2015

31-12-2015

2015: Onder meer het jaar waarin privacy verloor Ć©n won.

Jaaroverzichten, daar word je in de regel niet vrolijk van. Al die ellende. Ook in de IT-wereld was er voldoende kommer en kwel te vinden, maar we zagen dit jaar ook lichtpuntjes.

Het is weer jaaroverzichtjestijd. Nu al moe van? Geen nood, we houden het dit jaar kort. Voor elke maand lichten we er Ć©Ć©n Computerworld-nieuwtje uit dat opviel, belangrijk was voor IT'ers of grote implicaties heeft op lange termijn. Laten we meteen aan de slag gaan met het eerste kwartaal, waarin twee gebeurtenissen ons deprimeerden en eentje waar we vrolijk van werden.

Januari: Nieuwe Facebook-voorwaarden

Het jaar begon met weer eens nieuwe voorwaarden van Facebook en de daaraan gerelateerde ophef. Die ging onterecht over het idee dat Facebook je foto's zou delen. Dat niet, maar de gigantische databasekoppelingen met FB-diensten als WhatsApp, Instagram en Messenger baarden privacydeskundigen zorgen. Facebook liet weten blij te zijn met de kritiek. Dat betekent namelijk dat privacy leeft en Facebook vindt dat heel, heel, hƩƩl belangrijk.

Februari: Einde aan de cookieklucht

Nou ja, einde? Politiek gezien was het eindelijk voorbij, met de publicatie van een wet waar iedereen tevreden mee was. Behalve bedrijven. En consumenten. En adverteerders. En websitebeheerders. Omdat de privacywet voorrang heeft op de cookiewet, zijn de uitzonderingen en het hele geneuzel over impliciet expliciete toestemming eigenlijk overbodig. Er verandert dus erg weinig aan onze privacy. Het enige verschil is dat we nu cookies niet moeten wissen, omdat we anders steeds maar weer een cookiemelding krijgen. Wat een winst.

Maart: Bewaarplicht sneuvelt

Providers moesten onder de Nederlandse dataretentierichtlijn telecomdata bewaren voor het geval een opsporingsdienst het later nodig had. In 2014 verklaarde het Europese Hof de bewaarplicht in strijd met diverse grondwetten en hem daarom ongeldig. De Nederlandse overheid deed echter alsof er niets aan de hand was en een groep juristen, journalisten en diverse belangenorganisaties klaagden de Staat aan. In maart besloot ook de Nederlandse rechter dat de bewaarplicht onwettig is. Het OM bleef morren, maar kon zijn argument dat de retentiedata nodig is niet onderbouwen.

April: Max Schrems versus privacyafkalving

Een Oostenrijker nam het op tegen Facebook en door die zaak kwam de Safe Harbor-regeling op losse schroeven te staan. Computerworld vloog naar Oostenrijk om uitgebreid te praten met de privacyvoorvechter. We besteedden verder eind april veel aandacht aan alle ins en outs van Safe Harbor. (Lees hier het complete dossier.) Schrems' zaak zorgde ervoor dat de dataopslagregeling tussen de VS en Europa, die al jaren wankelde, in oktober eindelijk omviel. Direct daarop volgden onderhandelingen over Safe Harbor 2.0, maar die lijkt bij voorbaat al op losse schroeven te staan.

Mei: Minicomputer voor minder dan een tientje

Een van de interessantere Kickstarter-projecten dit jaar voor techneuten was waarschijnlijk de ultragoedkope minicomputer C.H.I.P. Deze eerste batch van deze negen dollar kostende (met daar bovenop 20 euro verzendkosten) bordje is inmiddels net van de band afgerold. Inmiddels blijkt dat het goedkoper kan met Raspberry Pi Zero. Deze is overigens gebaseerd op de eerste RasPi en heeft dus ongeveer dezelfde specs als C.H.I.P.

Juni: SourceForge confisqueert software

Met SourceForge gaat het niet zo lekker en grote ontwikkelaars zijn allang vertrokken. Een mediabedrijf dat de portal in 2012 in handen kreeg, besloot om weer geld in het laatje te brengen door achtergelaten software als oude versies in eigen handen te nemen en meteen te bundelen met crapware. Zo verliet GIMP in 2013 SourceForge, maar de (oude) software bleef achter. Niet alleen bundelde SourceForge de crapware in de installaties, ook deed de portal het voorkomen alsof het een mirror was van nieuwe versies. Dit leidde tot grote onvrede en nog meer weglopende ontwikkelaars. Het begin van het einde van SourceForge?

Juli: Microsoft laat Windows 10 los

Dit jaar probeerde Microsoft de bittere nasmaak van Windows 8 weg te spoelen met opvolger 10. Dat OS heeft duidelijke voordelen Ć©n nadelen. Hier heb je alle ups en downs zien langskomen: de daadwerkelijke release, redenen om het OS te vermijden, een uitleg wat er zo anders is aan browser Edge, PowerShell-methode om bloat te verwijderen, manieren om W10 naar je hand te zetten, de privacyproblematiek, de WiFi-zorgen, een pleidooi (van Google) dat early adopters niet zo zeuren, het configureren van de eigenwijze updates, et cetera.

Augustus: Google wordt overgenomen

Dat zag niemand aankomen. Google wordt een dochteronderneming in de nieuwe constructie Alphabet. Dit bedrijf richt zich voornamelijk op nieuwe technologieƫn en daarmee zorgen de eigenaars ervoor dat Google zich concentreert op de zoekmachine en zijn advertentiemodel. Zelfrijdende auto's, cyberbrillen, militaire robots en andere projecten weken daarmee los van de naam Google. Ook hoeft er niet meteen aan een Google-model te worden gedacht en dat geeft Alphabet meer speelruimte om te experimenteren met nieuwe technologieƫn.

September: Android-gat gaat groot

In augustus demonstreerde beveiligingsbedrijf Zimperium een zwakte in de multimedia-engine Stagefright van Android en in september volgde een in Python geschreven exploit ervoor. De bug is een bron van zorg om drie redenen. Ten eerste doet het zich voor in een gedeelde Android-library en daarom in veel toestellen. Ten tweede is de oorzaak een geheugensaneringsissue van C++ en de kans is levensgroot dat volgend jaar soortgelijke gaten opduiken in andere Android-elementen.

Ten derde benadrukt het issue het fundamentele patch-issue van Android: updates worden niet vanuit Google gepusht, maar vanuit verschillende fabrikanten en providers - te vrijblijvend en te traag. Android-bedreigingen beginnen nu dan toch eindelijk reƫel te worden en de Stagefright-bug laat zien dat de tijd wellicht rijp is voor drive-by Android-virussen.

Oktober: Dell wordt in Ć©Ć©n klap IT-reus

De laatste jaren heeft EMC het ene IT-bedrijf na het andere opgeslokt - onder meer VMware, RSA, Acxiom en Iomega - en het is daarmee een heuse techreus. Maar nu is EMC zelf opgeslokt, door niemand minder dan familiebedrijfje Dell. De toch al grote computerfabrikant kwam twee jaar geleden in het nieuws door het privatiseren van het bedrijf en de strategie om een volledige serveroplossing te bieden. Dell wil Cisco de loef afsteken met totaal geĆÆntegreerde hardware en beveiliging en met EMC in handen kan het, na het wegsnijden van overlappende diensten en bedrijven, een heel grote speler worden de komende jaren.

November: Tor tikt met vingers op FBI

De FBI is blijkbaar het boosaardige genie (samen met een Amerikaanse universiteit) dat eerder dit jaar op een wel heel lompe manier Tor-gebruikers volgde. De dienst plaatste samen met de onderzoekers een aantal malafide knooppunten in het netwerk waarlangs gebruikers werden geĆÆdentificeerd terwijl ze door het netwerk bewogen. Hoe dat precies in zijn werk gegaan, wordt geheim gehouden. Lees hier de omschrijving van het issue Tor. De makers van het privacynetwerk waren laaiend en beschuldigen de opsporingsdienst van omkoping en onethisch gedrag.

December: Maand van het gehackte speelgoed

Het begon al de week voor Sinterklaas met het nieuws dat VTech gehackt was. Alhoewel, kun je het nog hack noemen als de database gewoon wijd open staat en wachtwoorden via http worden verwerkt? Nou vooruit. De privacyschendende of gehackte internetverbonden Barbie-pop, die kon je mijlenver zien aankomen en ook dat kwam voor de bakker dit jaar. Amerikaanse ouders die begin december een Hello Barbie aanschaften zijn een collectieve rechtszaak gestart tegen de fabrikant om privacyschending. (De pop is overigens ongetwijfeld aangekocht zodat de ouders locus standi hebben, zoals dat vaak gaat bij dergelijke procedures over consumentenartikelen.) En verder hadden we Hello Kitty die rijkelijk met gegevens strooide deze maand. En we hebben een thema om 2015 mee af te sluiten. Gelukkig nieuwjaar!

ComputerWorld Henk-Jan Buist

Index

Ā